Inaczej nazywana jest ona „zimnem” lub „febrą”. U około 80% nosicieli nie wywołuje żadnych objawów, a jeśli już się pojawiają, to przez wielu chorych są bagatelizowane. Opryszczka wargowa, bo to o niej mowa, może być bardzo uciążliwa. Skąd się bierze i jak ją leczyć? Skorzystaj z naszych podpowiedzi.
Czym jest opryszczka?
To choroba wirusowa. Do zakażenia pierwotnego dochodzi zazwyczaj w wieku niemowlęcym lub we wczesnym dzieciństwie przez kontakt z nosicielem:
-
bezpośredni – dotyk, pocałunek,
-
pośredni – np. drogą kropelkową.
Wirus znajduje się w komórkach nerwowych i może je zaatakować, np. w okresach obniżonej odporności organizmu. U większości nosicieli opryszczka pojawia się okresowo w postaci wykwitu, najczęściej w okolicach tzw. czerwieni wargowej. Po około 14 dniach przechodzi w stan uśpienia wewnątrz neuronów. Ukryty wirus jest nieaktywny. U większości pacjentów „zimno” przebiega bezobjawowo, u niektórych osób nawraca nawet kilka razy w roku.
Jakie są objawy opryszczki wargowej?
Tylko u niespełna 20% zakażonych mogą pojawiać się objawy, takie jak: wysoka gorączka, zapalenie śluzówki jamy ustnej czy zmiany skórne na twarzy. To właśnie podczas pierwotnej infekcji wirus przedostaje się do komórek w zwojach nerwowych i po wygaśnięciu objawów – „usypia”. Gdy jednak zaistnieją korzystne dla niego warunki, budzi się na nowo i znów atakuje.
Wyróżnia się następujące fazy pojawiania się opryszczki wargowej:
-
Najpierw występuje uczucie napięcia skóry, świąd i pieczenie.
-
Następnie uwidacznia się wykwit. Składa się on z drobnych pęcherzyków wypełnionych płynem surowiczym, skupionych najczęściej na granicy skóry i błon śluzowych warg. W tej fazie opryszczka jest najbardziej zakaźna.
-
Po paru dniach pęcherzyki przysychają.
-
Następnie wytwarzają się strupki i bolesne nadżerki.
-
Wykwity po ustąpieniu przeważnie nie pozostawiają śladów.
Co wywołuje opryszczkę wargową?
Wywołuje ją wirus HSV-1. Do najczęstszych czynników aktywujących wirusy opryszczki wargowej należą:
-
osłabienie odporności, np. jesienne infekcje,
-
przemęczenie i stres, m.in. egzaminacyjny czy związany z pracą,
-
promieniowanie UV i przegrzanie – opalanie w solarium, na plaży, seanse w saunie,
-
przeziębienie czy przemarznięcie,
-
miesiączka,
-
miejscowy uraz skóry.
Jakie są metody leczenie opryszczki wargowej?
Gdy tylko poczujesz swędzenie czy mrowienie w okolicach ust, zaleca się leczenie miejscowe, np. smarowanie maścią, żelem lub kremem przeciw opryszczce. Zwłaszcza w początkowym stadium można sięgnąć po domowe sposoby. Popularne są na przykład okłady z miodu, melisy czy aloesu. Ogólnodostępne są również plastry, które tworzą na chorej powierzchni film ochronny. Plastry spełniają też rolę maskującą – opryszczka jest wówczas mniej widoczna. Mogą też przyczynić się do ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa.
Namnażanie się HSV-1 mogą hamować doustne leki antywirusowe. Obecnie jednak nie ma preparatu, który wyeliminowałby całkowicie wirusa i zapobiegał nawrotom opryszczki. U osób o słabej odporności „zimno” może pojawiać się nawet kilka razy w roku. Dlatego bardzo ważne jest, aby już przy pojawieniu się pierwszych objawów jak najszybciej zgłosić się do lekarza rodzinnego. Dobierze on specjalistyczne środki, które pomogą skrócić czas leczenia i zmniejszyć liczbę nawrotów wirusa. Istotne jest również, aby leki przepisane przez specjalistę stosować aż do całkowitego ustąpienia objawów.
Jak zapobiegać pojawianiu się opryszczek?
Stosowanie leków miejscowych może jedynie zmniejszyć objawy, ale nie zapobiega nawrotom opryszczki. Pamiętaj jednak, że wirusy najczęściej atakują osłabiony organizm. Dlatego, jeśli chcesz zapobiegać pojawianiu się opryszczki i jej nawrotom, zadbaj o siebie i o swoją odporność. Bądź aktywny fizycznie. Dużo spaceruj. Zwłaszcza latem zażywaj kąpieli wodnych i słonecznych. Zimna woda hartuje organizm, a słońce wspiera syntezę witaminy D. Rób to jednak z umiarem – zawsze stosuj kremy z wysokim filtrem.
Zdrowo się odżywaj. Zalecana jest dieta wysokobiałkowa bogata w aminokwasy – szczególnie w lizynę. Wyeliminuj z diety lub ogranicz spożycie produktów wysokoprzetworzonych i obniżających odporność, takich ja np. cukier, słodycze, niezdrowe przekąski, alkohol czy inne używki.
Działania profilaktyczne zaleca się też przed planowanymi zabiegami medycyny estetycznej, takimi jak np. mezoterapia, wypełnianie ust czy makijaż permanentny. Spowodowane nimi podrażnienia skóry mogą „obudzić” wirus HSV-1 i wywołać ciężką postać infekcji, a także sprawić, że efekt zabiegu będzie odwrotny do zamierzonego.
Gdy natomiast opryszczka już się pojawi na ustach, zachowaj podstawowe zasady higieny:
-
często myj ręce,
-
unikaj całowania, dotyku, bliskości,
-
używaj osobnych naczyń, sztućców, kubków, maszynek do golenia i ręczników.
Warto wiedzieć więcej z Apte-Med
Już wiesz, skąd się bierze opryszczka wargowa, jak ją leczyć i jak zapobiegać jej nawrotom. Więcej porad znajdziesz na naszym blogu. Nasza baza wiedzy powstała po to, aby edukować i uświadamiać ludzi, jak ważna jest profilaktyka. To pierwszy krok do zdrowia i dobrego samopoczucia. Jednak to tylko ogólne wskazówki, które nie powinny być traktowane jako panaceum na wszystkie dolegliwości. W żadnym wypadku nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem.
