W ciągu ostatnich lat znacząco wzrosła liczba chorych na nowotwór prostaty. Z tego względu podejmowanych jest wiele działań profilaktycznych, które mają na celu zwiększenie świadomości mężczyzn na temat tej choroby i zachęcenie ich do wykonywania regularnych badań, w tym organizowana w listopadzie akcja „Movember”. Kto jest szczególnie narażony na wystąpienie raka stercza? Dzięki jakim badaniom możliwe jest wykrycie schorzenia w początkowym stadium rozwoju? W poniższym poradniku znajdziesz podstawowe informacje na temat profilaktyki nowotworu gruczołu krokowego.
Czym jest rak prostaty i jakie daje objawy?
Nowotwór prostaty zaraz po raku płuc i jelita grubego jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u mężczyzn. Rozwija się powoli przez wiele lat. Potencjalnie zabójcza choroba może być uleczalna, jeśli zostanie rozpoznana we wczesnej fazie. Wśród czynników sprzyjających zachorowaniu wymienia się przede wszystkim wiek, ponieważ większość pacjentów to osoby po pięćdziesiątym piątym roku życia. Jeśli ktoś z bliskiej rodziny zmagał się z nowotworem, ryzyko wystąpienia schorzenia jest dwukrotnie wyższe.
Choroba jest bardzo podstępna, ponieważ może rozwijać się nawet przez kilka-kilkanaście lat od momentu pojawienia się pierwszych komórek nowotworowych, nie dając żadnych symptomów. Najczęstsze dolegliwości związane z tym nowotworem to:
• częste oddawanie moczu,
• uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
• ból podbrzusza,
• obecność krwi w moczu lub w spermie,
• zaburzenia erekcji.
W zaawansowanym stadium choroby, kiedy dojdzie do przerzutów na sąsiednie organy, mogą pojawić się bóle kostno-stawowe oraz obrzęk kończyn i genitaliów spowodowany powiększeniem węzłów chłonnych. Niektórzy pacjenci uskarżają się też na osłabienie siły mięśniowej oraz porażenie kończyn dolnych.
Kto jest szczególnie narażony na wystąpienie raka prostaty?
Nowotwór gruczołu krokowego najczęściej rozwija się u mężczyzn powyżej pięćdziesiątego i sześćdziesiątego roku życia. Choroba rzadko jest rozpoznawana u pacjentów przed czterdziestką. Na jej powstawanie wpływ mogą mieć też predyspozycje genetyczne. Pod stałą opieką lekarza urologa powinni pozostawać przede wszystkim mężczyźni, u których stwierdzono mutacje genów BRCA1 lub BRCA2. Ponadto na wystąpienie raka prostaty narażeni są mężczyźni, którzy często spożywają produkty wysokotłuszczowe i białkowe. Czynnikiem zwiększającym ryzyko schorzenia jest też nadmierne spożywanie alkoholu i regularne palenie papierosów.
Jakie badania kontrolne zaliczamy do profilaktyki raka prostaty?
Wykrycie choroby we wczesnej fazie daje duże szanse na całkowite wyleczenie. Podstawowym badaniem jest badanie palpacyjne gruczołu krokowego przez odbytnicę wykonywane przez urologa. W ten sposób lekarz jest w stanie zdiagnozować nieprawidłowości w początkowym stadium.
Do profilaktyki raka prostaty należy też oznaczenie swoistego antygenu sterczowego PSA we krwi. Podwyższony poziom tego glikoproteinowego enzymu występującego wyłącznie w komórkach nabłonkowych gruczołu krokowego obserwuje się przy nowotworze stercza, ale nie tylko. Jego zwiększone stężenie może też sygnalizować choroby układu moczowo-płciowego. Jeśli którekolwiek z tych badań wzbudzi wątpliwość specjalisty, wówczas kieruje on pacjenta na pogłębioną diagnostykę. Najczęściej obejmuje ona biopsję, tomografię komputerową oraz rezonans magnetyczny prostaty.
Ważnym elementem działań profilaktycznych jest też obserwacja własnego ciała oraz samobadanie, które powinno być wykonywane minimum raz w miesiącu. Najlepiej przeprowadzić je w pozycji stojącej, np. pod prysznicem. W przypadku zauważenia jakichkolwiek niepokojących objawów w postaci obrzęku, guzków czy stwardnień w obrębie gruczołu krokowego należy jak najszybciej skonsultować się z urologiem.
Jak dbać o siebie, by zmniejszyć ryzyko wystąpienia nowotworu?
Czynnikiem zmniejszającym ryzyko zachorowania na raka prostaty jest regularna profilaktyka. Na rutynową kontrolę urologiczną powinni zgłaszać się mężczyźni po ukończeniu czterdziestego roku życia, przynajmniej raz w roku. Unikanie systematycznych badań i lekceważenie objawów może sprawić, że choroba zostanie wykryta zbyt późno, a szanse na wyleczenie drastycznie spadną. Ważnym nawykiem każdego mężczyzny powinna też stać się samokontrola gruczołu krokowego.
Poza odwiedzaniem urologa w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia nowotworu prostaty warto zwrócić uwagę na styl życia. W diecie nie powinno brakować pokarmów bogatych w selen, likopen, beta-karoten, witaminy D i E oraz w nienasycone kwasy tłuszczowe. Naturalnym źródłem tych składników są m.in. ryby morskie, orzechy, siemię lniane, pestki dyni, słonecznik, szpinak, brzoskwinie, morele. Pozytywny wpływ na zdrowie ma także regularny wysiłek fizyczny, dbanie o prawidłową masę ciała, rezygnacja z nikotyny oraz ograniczenie spożycia alkoholu.
Warto wiedzieć więcej z Apte-Med
Rak gruczołu krokowego jest istotnym problemem zdrowotnym wśród mężczyzn, a ryzyko jego rozwoju wzrasta wraz z wiekiem. Wczesne wykrycie nieprawidłowości w obrębie prostaty daje szansę na wysoką skuteczność leczenia, dlatego tak ważne są badania profilaktyczne oraz regularne wizyty u lekarza urologa. Chcesz wiedzieć więcej na temat profilaktyki chorób nowotworowych? Systematycznie odwiedzaj bloga Apte-Med i znajdź jeszcze więcej przydatnych informacji na temat dbania o swoje zdrowie.
