Jak prawidłowo opatrzeć ranę, a jak postępować z oparzeniem? Jakie materiały opatrunkowe i dezynfekcyjne mieć przy sobie na wyjeździe oraz w domu? Kiedy samemu udzielić pierwszej pomocy, a w jakich sytuacjach zgłosić się do lekarza? Odpowiedź na powyższe pytania oraz kilka prostych porad związanych z pierwszą pomocą oraz leczeniem i pielęgnacją ran o charakterze powierzchownym znajdziecie w poniższym artykule.
Oparzenia i oparzenia słoneczne – jak z nimi postępować?
Oparzenie słoneczne to rodzaj rany powstającej na skutek nadmiernego oddziaływania promieniowania UV (np. na skutek zbyt długiego opalania). Najczęściej kwalifikuje się je jako oparzenie I lub II stopnia (IIa) i ma charakter powierzchowny. Częściej występuje u osób z jasną karnacją ale może dotyczyć każdego. Z oparzeniami słonecznymi postępujemy analogicznie, jak ze zwykłymi oparzeniami z uwzględnieniem ich powierzchni oraz nasilenia. W leczeniu oparzeń (także słonecznych) najważniejsze jest jak najszybsze schłodzenie poparzonej skóry lub rany letnią wodą przez co najmniej 15 minut, aby zahamować wymianę ciepła pomiędzy tkankami i zapobiec głębokim uszkodzeniom. Po schłodzeniu podrażniony naskórek należy posmarować produktem łagodzącym np. panthenolem w piance lub w kremie. Jeśli poparzenie jest na tyle poważne, że mamy do czynienia z raną musimy ją odpowiednio zdezynfekować i zabezpieczyć. Do dezynfekcji możemy użyć produktu z oktenidyną, a w celu zabezpieczenia rany możemy zastosować specjalistyczny opatrunek jałowy (np. opatrunek hydrożelowy, hydrokoloidowy lub hydrowłóknisty).
Uwaga, z przypadku rozległych oparzeń oraz oparzeń obejmującego tkanki głębokie (rozległe oparzenia II stopnia oraz stopień III i IV oparzenia), a także w większości oparzeń występujących u dzieci należy się koniecznie skonsultować z lekarzem.
Jak prawidłowo postępować z ranami?
Aby wiedzieć, jak prawidłowo postąpić z raną trzeba najpierw oszacować, w jaki sposób określona rana będzie się goić. Rany goją się poprzez tzw. gojenie pierwotne czyli rychłozrost lub przez ziarninowanie. Z rychłozrostem mamy do czynienia kiedy brzegi rany są do siebie zbliżone i zrastają się ze sobą, tworząc bliznę liniową. Gojenie wtórne czyli tzw. ziarninowanie jest wówczas, kiedy rana nie zamyka się samoczynnie. Wówczas na jej dnie powstaje ziarnina, a na ziarninie narastają zregenerowane komórki powierzchniowych warstw skóry. Często ziarninowanie odbywa się pod strupkiem. Po obejrzeniu rany i jej ocenie należy podjąć decyzję, czy wymagana jest konsultacja lekarska. Jeśli zdecydujemy się na samodzielne opatrzenie rany przechodzimy do umycia rąk (jeśli mamy rękawiczki jednorazowe to je zakładamy), a następnie oczyszczenia rany. Antyseptyka jest kluczowa ponieważ zabrudzona rana nie będzie się prawidłowo goić, a zakażenie przyczyni się do rozwoju stanu zapalnego, bólu i ropienia. Ranę przemywamy zatem jałową solą fizjologiczną, a następnie psikamy preparatem dezynfekującym np. sprayem HELP4SKIN SEPTI-SPRAY. Dalej dobieramy odpowiedni wybór opatrunku. Przy ranach podłużnych które będą się goić metodą rychłozrostu możemy zastosować plastry do zamykania ran symulujące szwy. Przy ranach bardziej rozległych i otarciach rany zabezpieczamy plastrem z opatrunkiem albo jałowym gazikiem. Plaster dobieramy w taki sposób aby przylepiec nie dotykał do uszkodzenia. Po założeniu opatrunku należy pamiętać o jego terminowej zmianie. Przy samodzielnym opatrywaniu ran opatrunki zwykle zmieniamy codziennie oraz po każdym ich przemoknięciu lub znaczącym zabrudzeniu. Jeśli rana nie goi się prawidłowo, poszkodowany odczuwa ból, a rana jest obrzmiała i jej rant robi się czerwony należy się udać do lekarza w celu ewentualnego wdrożenia antybiotykoterapii.
Oparzenia, otarcia i rany zdarzają się zwykle niespodziewanie więc zawsze powinniśmy mieć w domu i w podróży dobrze wyposażoną apteczkę. Nie oznacza to, że apteczka musi być duża. Powinna jednak zawierać kilka ampułek z jałową solą fizjologiczną, mały spray do dezynfekcji, plastry z opatrunkami w różnych rozmiarach, plaster bez opatrunku na rolce, kilka gazików jałowych oraz plastry do zamykania ran. W apteczce rodzinnej można też umieścić Plasterki Neonowe dla dzieci Pasocare.
Kiedy konieczna jest konsultacja lekarska?
Do lekarza musimy się udać zawsze w przypadku ran rozległych, które silnie krwawią. W pierwszej kolejności należy jednak zatamować krwawienie np. poprzez ucisk na ranę, a następnie zadzwonić po pogotowie lub pojechać po pomoc. Do lekarza należy się również zgłosić w sytuacji trudno gojących się ran i ran o charakterze przewlekłym oraz gdy rana wykazuje objawy zakażenia. Wizyta u lekarza jest niezbędna gdy rana jest zanieczyszczona ziemią lub piaskiem. Istnieje wówczas ryzyko zakażenia tężcem i może się pojawić konieczność podania anatoksyny przeciwtężcowej. Dotyczy to również ran kąsanych - z uwagi na ryzyko wścieklizny oraz chorób odzwierzęcych. Kolejną grupą ran, z którymi należy się konieczne zgłosić do lekarza są rany zatrute, gdzie np. po ukąszeniu przez żmiję konieczne jest szybkie wstrzyknięcie surowicy przeciwko jadowi. Po konsultację specjalistyczną zgłaszamy się też w sytuacji, gdy w ranie widoczne jest ciało obce, pełniące rolę tamponu zapobiegającego krwotokowi. Uwaga! nigdy nie należy samodzielnie usuwać ciała obcego z głębokiej rany.
Warto wiedzieć więcej z Aptemed
Mamy nadzieję, że dzięki naszemu poradnikowi wiesz już jak samodzielnie opatrzeć ranę i oparzenie. Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę w zakresie różnego rodzaju schorzeń oraz sposobów zapobiegania im, zachęcamy do przejrzenia innych artykułów dostępnych na stronie Apte-Med. Zaglądaj na naszego bloga jak najczęściej, ponieważ regularnie publikujemy tam wiele ciekawych tekstów, z których dowiesz się, jak zadbać o zdrowie swoje i swoich bliskich.
