Okoliczności wymagające udzielenia pierwszej pomocy mogą przytrafić się wszędzie. W przypadku zagrożenia czyjegoś życia liczy się każda chwila, dlatego tak ważna jest fachowa wiedza i umiejętność przeprowadzania resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Często szybka reakcja decyduje o zdrowiu, a niekiedy nawet o życiu poszkodowanego. Jakie są podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy? Co powinno znaleźć się w apteczce? Sprawdź i usystematyzuj swoją wiedzę!
Pierwsza pomoc: gdy liczy się każda minuta
Szansa na przeżycie ofiary wypadku czy osoby z nagłym napadem choroby w dużej mierze zależy od natychmiastowej pomocy udzielonej przez świadków wydarzenia. Nawet ciężko poszkodowanego z zatrzymaniem krążenia, krwotokiem czy z zaburzeniami oddychania można uratować, o ile zostaną podjęte odpowiednie działania przed przyjazdem kwalifikowanych służb medycznych. Z reguły nie są to skomplikowane czynności. Konieczne jest więc, aby jak najwięcej osób znało zasady udzielania pierwszej pomocy, które mogą uratować czyjeś zdrowie, a niejednokrotnie nawet życie.
Jakie są podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy?
Pierwszą czynnością ratowniczą jest wstępna ocena stanu poszkodowanego. Jej najważniejszym elementem jest badanie, które pozwala na skontrolowanie funkcji życiowych. Aby dokonać oceny podstawowych parametrów, należy zweryfikować, czy poszkodowany:
• jest przytomny – w tym celu najlepiej sprawdzić jego reakcje na głos i dotyk; osoba nieprzytomna nie porusza się i nie reaguje na bodźce zewnętrzne,
• oddycha samodzielnie – zatrzymanie oddechu można stwierdzić w przypadku braku widocznych ruchów klatki piersiowej,
• ma zachowane krążenie – u osoby poszkodowanej sprawdzamy tętno na tętnicy szyjnej po jednej i po drugiej stronie; jego brak świadczy o nagłym zatrzymaniu krążenia.
Kontrola parametrów życiowych powinna przebiegać szybko i sprawnie. Kolejnym krokiem jest przeprowadzenie badania mającego na celu wykrycie ewentualnych urazów: krwotoków, złamań, obrzęków itp. Rozpoczynamy je od oceny stanu czaszki i odcinka szyjnego kręgosłupa, następnie przechodząc do sprawdzenia obojczyków, stawów ramiennych, brzucha, miednicy oraz kończyn. Po wykonaniu tej czynności można rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową.
Jak prawidłowo wykonać resuscytację osoby poszkodowanej?
Podstawowym celem czynności resuscytacyjnych jest zapewnienie poszkodowanemu krążenia i utrzymanie oddechu do czasu przybycia wykwalifikowanej pomocy medycznej. Warto mieć świadomość, że do nieodwracalnych zmian w mózgu u osoby rannej przebywającej w normalnych warunkach termicznych dochodzi już po mniej więcej trzech, czterech minutach niedotlenienia. Z kolei zmiany w sercu związane z upośledzeniem przepływu krwi mogą rozwinąć się po kwadransie.
Przed rozpoczęciem resuscytacji poszkodowanego należy ułożyć na twardym i płaskim podłożu. Po oczyszczeniu jamy ustnej udrażniamy drogi oddechowe poprzez odchylenie głowy do tyłu i wysunięcie żuchwy do przodu. Częstotliwość sztucznego oddychania u osoby dorosłej powinna wynosić 10-12 oddechów na minutę. O dobrze przeprowadzonych czynnościach świadczy unoszenie i opadania klatki piersiowej rannego. W przypadku braku pulsu konieczny jest też masaż serca, który należy wykonywać na dolnej trzeciej części mostka. Częstotliwość ucisków to 80-100 razy na minutę.
Jak udzielić pierwszej pomocy dziecku?
Zasady i techniki udzielania pierwszej pomocy niemowlętom oraz dzieciom nieco różnią się od tych, które są stosowane w przypadku dorosłych. Resuscytację krążeniowo-oddechową u małych pacjentów rozpoczynamy od pięciu oddechów ratowniczych. Następnie należy przystąpić do oceny funkcji życiowych. W przypadku ich braku konieczne jest rozpoczęcie uciskania klatki piersiowej oraz wykonywanie naprzemiennych oddechów. Zalecana proporcja oddechów do ucisków wynosi 5 do 1, czyli na pięć ucisków przypada jeden oddech. Zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyższe czynności wykonujemy do momentu przekazania poszkodowanego wykwalifikowanemu personelowi medycznemu.
Co powinna zawierać apteczka pierwszej pomocy?
W domu, samochodzie oraz w miejscu pracy warto mieć właściwie wyposażoną apteczkę, która zwiększy szansę na to, że będziesz w stanie udzielić pierwszej pomocy w różnych sytuacjach. Powinny się w niej znaleźć nie tylko podstawowe materiały opatrunkowe takie jak gaza, bandaże, plastry i opaski elastyczne, ale także:
• maseczka do sztucznego oddychania,
• koc termiczny,
• jednorazowe rękawiczki ochronne,
• nożyczki ratownicze do rozcięcia ubrania,
• kamizelka odblaskowa.
Ponadto wyposażenie apteczki powinno obejmować środki odkażające i dezynfekujące rany oraz specjalistyczne preparaty do płukania oczu przeznaczone do wypłukiwania zanieczyszczeń, zabrudzeń i czynników drażniących z worków spojówkowych.
Warto wiedzieć więcej z Apte-Med
Mamy nadzieję, że wiesz już, dlaczego znajomość zasad udzielania pierwszej pomocy jest tak ważna i jakie czynności należy podjąć w celu ratowania życia osoby poszkodowanej. W przypadku nagłego zatrzymania akcji serca liczy się każda minuta. Wiedza na temat przywracania funkcji życiowych i przeprowadzania resuscytacji krążeniowo-oddechowej może przydać się w domu, w pracy oraz w wielu innych przypadkowych miejscach. Jeśli szukasz porad i wskazówek na ten temat, więcej fachowych publikacji znajdziesz w serwisie Apte-Med.
