Infekcja górnych dróg oddechowych, oparzenie, ciało obce w przełyku… To niektóre z możliwych przyczyn bólu gardła. Zwykle ten objaw towarzyszy przeziębieniu, anginie czy mononukleozie – razem z takimi symptomami jak gorączka, bóle mięśni lub powiększone węzły chłonne. Jak radzić sobie z bólem gardła i kiedy zgłosić się do lekarza? Odpowiada ekspert apteki internetowej Apte-Med.
Ból gardła – kto jest na niego podatny?
Nieprzyjemny ból gardła związany z występowaniem infekcji wirusowej lub bakteryjnej częściej pojawia się zimą, wczesną wiosną i późną jesienią. Tzw. sezon infekcji wiąże się przede wszystkim ze spadkiem temperatur, zmianą przyzwyczajeń dietetycznych (zimą wiele osób spożywa mniej owoców i warzyw) oraz spędzaniem czasu w pomieszczeniach (gdzie łatwiej rozprzestrzeniają się patogeny).
Co jeszcze sprzyja zakażeniom? Na ból, zaczerwienienie i obrzęk gardła częściej skarżą się osoby, które:
-
są w wieku 5-15 lat (dzieci i nastolatki),
-
mają obniżoną odporność (np. z powodu cukrzycy, nowotworu, wirusa HIV),
-
przebywają w zatłoczonych miejscach,
-
palą lub są narażone na bierne wdychanie dymu,
-
mają alergię lub inne choroby górnych oddechowych (np. zatok),
-
prowadzą niezdrowy tryb życia (brak ruchu, zła dieta, używki).
Ból gardła może wystąpić jednak u każdego – bez względu na wiek czy styl życia. Większość osób ma taki objaw minimum raz w roku, zwykle w związku z infekcją. Gardło boli z jednej strony lub obu, jest zaczerwienione, lekko opuchnięte. Czasami pojawiają się też białawy czy zielonkawy nalot lub nawet krew.
Jakie bakterie i wirusy wywołują ból gardła?
Większość przypadków bólu gardła wiąże się z wystąpieniem infekcji. Wywołują ją wirusy i bakterie – jednak znacznie częściej te pierwsze. Przykładowo: za zapalenie błony śluzowej gardła u dorosłych odpowiadają w 90-95% właśnie wirusy! Oto najczęstsze przyczyny bólu gardła i czynniki, które je wywołują:
-
przeziębienie – ponad 200 różnych wirusów (w tym rynowirus 30-50% i koronawirus 10-15%),
-
grypa – wirus grypy typu A, B lub C (przy sezonowej to najczęściej podtypy H1N1 i H3N2),
-
angina (zapalenie błony śluzowej gardła i migdałków podniebiennych) – często zakażenie bakteryjne (np. Streptococcus, Fusobacterium necrophorum),
-
mononukleoza – pierwsze zakażenie wirusem Epsteina-Barr (EBV).
Wirusy i bakterie najczęściej są przenoszone drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt, np. przez pocałunki, stosunki seksualne, używanie wspólnych naczyń i sztućców czy po prostu wspólne przebywanie w zamkniętym pomieszczeniu.
Jeśli za ból gardła odpowiada infekcja, chory zwykle skarży się też na podwyższoną temperaturę, ból głowy, zmęczenie, bóle mięśniowe, powiększenie węzłów chłonnych, katar i zatkany nos, kaszel, chrypkę czy zapalenie spojówek. Czasami występują bóle brzucha, nudności i wymioty. Dokładne objawy zależą od rodzaju choroby oraz czynnika, który ją wywołał.
Jakie są inne możliwe przyczyny bólu gardła?
Chociaż to infekcje wirusowe lub bakteryjne odpowiadają za większość przypadków bólu gardła, ten objaw może wystąpić też z innego powodu. Możliwe przyczyny to:
-
oparzenie – które pojawia się np. po połknięciu chemikaliów czy gorącego napoju,
-
refluks – kwas drażni gardło, co powoduje nieprzyjemne pieczenie,
-
nowotwór – zwykle ból występuje z jednej strony i jest przewlekły, a dodatkowo może pojawić się m.in. guz,
-
ciało obce lub uraz – najczęściej taki ból jest ostry i nagły,
-
alergia – często razem z katarem, kichaniem czy łzawieniem,
-
podrażnienie – może wystąpić u osób narażonych na wdychanie trujących substancji, np. dymu, chemikaliów.
Jak pozbyć się przykrych objawów bólu gardła?
Gdy ból gardła jest objawem infekcji, wiele osób próbuje samodzielnie go złagodzić – np. stosując preparaty z apteki z takimi składnikami jak wyciąg z porostu islandzkiego, chlorochinaldol, alkohol 2,4-dichlorobenzylowy, mentol czy ekstrakt z tymianku.
Niektórzy stosują również płukanki, np. z rumianku czy szałwii. Istotne jest też nawilżenie suchego powietrza oraz unikanie dymu papierosowego czy smogu. Warto też dużo pić. Część osób zauważa również pozytywny związek pomiędzy jedzeniem lodów i łagodzeniem bólu.
Kiedy należy udać się z bólem gardła do lekarza?
Krótkotrwały ból gardła to częsty objaw przeziębienia czy anginy. Warto jednak zgłosić się do lekarza, który w razie potrzeby przepisze leki (np. antybiotyki – przy infekcji bakteryjnej). Specjaliści zalecają pilną wizytę szczególnie w kilku sytuacjach, gdy ból jest:
-
przewlekły, nie mija mimo leczenia,
-
jednostronny, a w okolicy gardła pojawi się guz,
-
nagły i nie towarzyszą mu objawy infekcji (typu gorączka, katar, rozbicie),
-
objawem silnego oparzenia chemicznego.
Warto wiedzieć więcej z Apte-Med
Już wiesz, skąd bierze się ból gardła i jak z nim walczyć. To częsty objaw, który zwykle pojawia się z powodu zakażenia wirusami lub bakteriami. Warto skonsultować go z lekarzem, szczególnie jeśli występuje nagle, jest bardzo silny lub nie mija mimo leczenia. Jeśli szukasz porad i wskazówek, w Apte-Med znajdziesz specjalistyczne treści na temat zdrowia.
