Choroby kardiologiczne stanowią częstą przyczynę przedwczesnej umieralności osób w różnym wieku. Dlatego bardzo ważne jest ich wczesne rozpoznanie i leczenie. Jedną z najpowszechniejszych technik stosowanych w kardiologii jest elektrokardiografia (EKG), która pozwala na nieinwazyjną rejestrację aktywności elektrycznej serca. Kiedy wskazane jest wykonanie EKG i jak się przygotować do badania? Czym jest i na czym polega próba wysiłkowa? Sprawdź i uporządkuj swoją wiedzę.
Do czego służy elektrokardiografia?
Serce jest jednym najważniejszych narządów w ludzkim organizmie. Odpowiada za pompowanie krwi do naczyń krwionośnych oraz współuczestniczy w usuwaniu szkodliwych produktów przemiany materii. Wyspecjalizowane komórki mięśnia sercowego inicjują i rozprowadzają impulsy, które stymulują organ do rytmicznego kurczenia się i rozkurczania. Skurcze powstają w węźle zatokowo-przedsionkowym, przemieszczając się do węzła przedsionkowo-komorowego. Do zobrazowania zmienności potencjału elektrycznego wytwarzanego przez serce służy elektrokardiografia. Należy ona do podstawowych badań diagnostycznych wykorzystywanych we współczesnej medycynie.
EKG jest wykonywane przy pomocy elektrokardiografu – specjalistycznego urządzenia, którego podstawą funkcjonowania jest bardzo czuły galwanometr. Urządzenie jest wyposażone w kilka elektrod, które umieszcza się na ciele pacjenta. Aktywność elektryczna mięśnia sercowego w rutynowym badaniu spoczynkowym zbierana jest przez dwanaście odprowadzeń. Każde z nich ma swoją nazwę i pozwala na dokładne spojrzenie na serce w płaszczyźnie czołowej, poprzecznej oraz pod innymi kątami.
Kiedy wskazane jest wykonanie EKG?
Elektrokardiografia jest podstawowym badaniem kardiologicznym zalecanym w przypadku podejrzenia choroby układu sercowo-naczyniowego. Wskazaniami do jego wykonania najczęściej są takie objawy jak:
Powyższych symptomów nie powinno się lekceważyć, ponieważ mogą świadczyć o poważnych zaburzeniach ze strony mięśnia sercowego. Ponadto do poddania się badaniu elektrokardiograficznemu mogą też skłaniać niespecyficzne symptomy, do których należą: zawroty głowy, skurcze mięśni, opuchnięte nogi oraz chroniczne zmęczenie.
Jak wygląda badanie EKG?
Podstawowym badaniem diagnostycznym wykorzystywanym w kardiologii jest EKG spoczynkowe. Pozwala ono nie tylko ocenić pracę serca, ale także wykryć wiele groźnych zaburzeń takich jak arytmia, choroba wieńcowa czy przebyty zawał serca. Cała procedura jest bezbolesna i trwa około pięciu minut. Przed badaniem konieczne jest zdjęcie wszelkich metalowych elementów (biżuterii, zegarka, okularów itp.). Następnie lekarz umieszcza na ciele pacjenta elektrody, które są podłączane do aparatu rejestrującego pracę serca. Graficznym zapisem zmian potencjałów w trakcie depolaryzacji i repolaryzacji komórek narządu jest elektrokardiogram. Na jego podstawie możliwe jest zdiagnozowanie różnego rodzaju zaburzeń i chorób serca na wczesnym etapie rozwoju.
Czym jest EKG wysiłkowe?
Do oceny wydolności układu sercowo-naczyniowego bardzo często wykorzystuje się EKG wysiłkowe. Dzięki niemu lekarz może zobaczyć, jak pracuje serce podczas zwiększonego ruchu. Badanie nie jest inwazyjne, jednak nie zawsze może być wykonane u każdego pacjenta. Przeciwwskazania do jego przeprowadzenia obejmują m.in.:
-
niestabilną chorobę wieńcową,
-
nieopanowaną arytmię,
-
ostrą zatorowość płucną,
-
ostre rozwarstwienie aorty,
-
czynne infekcyjne zapalenie wsierdzia.
Obciążenie wysiłkiem fizycznym polega na chodzeniu przez pacjenta po ruchomej bieżni lub pedałowaniu na ergometrze rowerowym. Wskazaniem do przeprowadzenia kardiologicznej próby wysiłkowej najczęściej jest ocena czynnościowego zaawansowania choroby wieńcowej, ocena tolerancji wysiłku, a także kwalifikacja do ćwiczeń fizycznych. Badanie pozwala też na ocenę objawów wywoływanych wzmożonym treningiem.
Jak przygotować się do EKG?
Badanie elektrokardiografem nie wymaga specjalnego przygotowania ze strony pacjenta. Ważne jest jednak, aby nie było wykonywane na pełny żołądek. Ponadto w dniu badania zaleca się rezygnację z wysiłku fizycznego, palenia papierosów oraz picia kawy. Czynniki te mogą powodować wzrost ciśnienia tętniczego i wpłynąć na nieprawidłowy wynik zapisu EKG. W przypadku zażywania leków na serce należy poinformować o tym fakcie lekarza wykonującego badanie, ponieważ w takiej sytuacji interpretacja elektrokardiogramu wygląda nieco inaczej. Przed samym badaniem warto usiąść na kilka minut, uspokoić się i wyrównać oddech.
Warto wiedzieć więcej z Apte-Med
Badanie EKG jest powszechnie wykorzystywane w celu diagnostyki schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Umożliwia rozpoznanie arytmii, niedokrwienia mięśnia sercowego, zawału, kardiomiopatii. Niejednokrotnie pomaga też ustalić przyczynę duszności, omdleń, zawrotów głowy oraz bólu w klatce piersiowej. Chcesz poszerzyć swoją wiedzę dotyczącą badań przesiewowych, dbania o zdrowie i tematów pokrewnych? Wiele wartościowych publikacji znajdziesz w serwisie Apte-Med.
