Atopowe zapalenie skóry jest jedną z najpopularniejszych dermatoz, która kojarzy się przede wszystkim z noworodkami. Wbrew pozorom, dotyka ona również dorosłych, wywołując przy tym szereg nieprzyjemnych symptomów. Jak się objawia i czy można z nią walczyć? Sprawdź, jak rozpoznać AZS.
AZS: uciążliwa przypadłość dzieci i dorosłych
Atopowe zapalenie skóry to przewlekła choroba zapalna, nazywana inaczej AZS, wypryskiem atopowym lub egzemą. W jaki sposób powstaje? Wywołują ją czynniki genetyczne, które zaburzają funkcjonowanie skóry. Jednym z jej podstawowych zadań jest bowiem ochrona przed drobnoustrojami i mikroorganizmami, w tym alergenami. W przypadku AZS reakcja na alergeny jest nieprawidłowa, skutkiem czego jest m.in. uciążliwy świąd i zaczerwienienie. Mają na to wpływ mutacje w określonych genach: zakłócają one syntezę lipidów w naskórku, przez co dochodzi do uszkodzenia bariery ochronnej skóry oraz zwiększonej utraty wody.
Konsekwencją atopowego zapalenia skóry są bardzo uciążliwe objawy, znacząco utrudniające codzienne funkcjonowanie. Niestety jest to choroba, której nie da się całkowicie wyleczyć. Kluczowe jest za to łagodzenie jej objawów oraz utrzymywanie jak najdłuższych okresów remisji. Najbardziej narażeni na AZS są najmłodsi: symptomy pojawiają się u nawet 20 proc. noworodków i u 3 proc. dorosłych osób. Wyróżnia się jej trzy fazy:
-
niemowlęcą – do 2 roku życia,
-
dziecięcą – od 3 do 11 roku życia,
-
młodzieżową (lub atopowe zapalenie skóry u dorosłych).
Co ważne, AZS rzadko kiedy występuje samoistnie u dorosłych: zazwyczaj jest nawrotem choroby z dzieciństwa. Zapalenie skóry częściej rozwija się u kobiet i nierzadko współwystępuje z innymi chorobami atopowymi (np. alergią pokarmową lub astmą oskrzelową).
Przyczyny atopowego zapalenia skóry
Na rozwój atopowego zapalenia skóry mają wpływ nie tylko mutacje genetyczne oraz defekty w barierze naskórkowej. Istotne są także czynniki środowiskowe (z tego powodu AZS jest uznawane za chorobę cywilizacyjną), takie jak:
-
zanieczyszczenie środowiska,
-
kontakt z substancjami drażniącymi (np. detergenty),
-
chroniczny stres,
-
narażenie na ciągłe wahanie temperatur,
-
niewłaściwa pielęgnacja,
-
zakażenia bakteryjne.
Przyczyny egzemy są bardzo złożone i nie zostały jeszcze w pełni poznane. Z tego powodu, trudne jest zapobiegnięcie jej rozwojowi.
Objawy atopowego zapalenia skóry
Zmiany atopowe są dość charakterystyczne. Pojawiają się przede wszystkim:
-
silny, uporczywy świąd,
-
przesuszona skóra,
-
grudki i pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym,
-
rumień, zaczerwienienie skóry.
Istotna jest także lokalizacja zmian: u niemowląt na początku obejmują twarz, u dzieci i nastolatków zgięcia stawowe, z kolei u dorosłych są rozsiane po całym ciele. Jeśli zauważysz wymienione symptomy, niezwłocznie skonsultuj się z dermatologiem. Niektóre choroby mogą dawać podobne objawy, dlatego niezwykle ważna jest profesjonalna diagnostyka.
Leczenie atopowego zapalenia skóry
Do rozpoznania AZS wykorzystuje się przede wszystkim wywiad i obraz kliniczny. Lekarze dermatolodzy mogą zlecić także badania laboratoryjne, m.in. poziom ogólny IgE (Immunoglobuliny E), poziom specyficzny IgE oraz testy płatkowe i skórne. Leczenie choroby jest długotrwałe i koncentruje się głównie na zmniejszeniu dolegliwości oraz profilaktyce. Służą temu m.in.:
Zdarza się, że niezbędne jest także leczenie ogólnoustrojowe oraz przyjmowanie środków przeciwinfekcyjnych (w tym antybiotyków). Zdecydowanie częściej wykorzystuje się jednak leki miejscowe, zawierające glikokortykosteroidy oraz inhibitory kalcyneuryny. Metody są indywidualnie dobierane według stopnia nasilenia objawów, miejsca występowania zmian oraz reakcji na dotychczasowe terapie.
Pielęgnacja przy atopowym zapaleniu skóry
Oprócz środków farmakologicznych terapia AZS obejmuje właściwą pielęgnację skóry, skoncentrowaną na łagodzeniu symptomów oraz niedopuszczeniu do ich pojawienia się (również w okresach remisji). Niezwykle istotne jest stosowanie emolientów, które nawilżają, natłuszczają, zmiękczają i regenerują skórę. Najważniejsze zasady pielęgnacji, które powinni zapamiętać atopicy to:
-
trzeba unikać długiego kontaktu z wodą oraz zbyt gorących lub zimnych kąpieli (lepsze są szybkie prysznice w letniej wodzie),
-
do mycia należy używać delikatnych, bezzapachowych, emolientowych płynów lub mydeł,
-
preparat nawilżający nakłada się maksymalnie do 5 minut po kąpieli (zapobiegasz w ten sposób odparowywaniu wody),
-
kosmetyki powinny być nieperfumowane oraz pozbawione składników drażniących i wysuszających.
Osoby zmagające się z atopowym zapaleniem skóry muszą także uważać na nieprzewiewną odzież wykonaną ze sztucznych materiałów, a podczas prania stosować dodatkowe płukanie (bez dodatku chemikaliów). Na co dzień warto eliminować ze swojego otoczenia alergeny, a także utrzymywać odpowiednią wilgotność powietrza. Ważne jest też radzenie sobie ze stresem i unikanie czynników drażniących.
Warto wiedzieć więcej z Apte-Med
Pełne wyleczenie atopowego zapalenia skóry nie jest możliwe. Szybko postawiona diagnoza oraz stosowanie właściwych metod leczenia i pielęgnacji pozwolą wyciszyć dolegliwości, podnosząc tym samym komfort życia. Wiesz już, jakie objawy powinny być powodem do niepokoju? Zaglądaj regularnie na bloga Apte-Med i znajdź jeszcze więcej przydatnych informacji na temat zdrowia!
