Według badań aż 50% dzieci do 1. roku życia i 90% dzieci do 2. roku życia przechodzi minimum jedno zakażenie wirusem RSV. Dodatkowo patogen może odpowiadać za 11% infekcji dróg oddechowych u dorosłych. Zachorowania występują sezonowo, w Polsce przede wszystkim w styczniu i lutym. W jaki sposób objawia się wirus RSV, jak można się zarazić i jak wygląda leczenie? Podpowiadają eksperci Apte-Med.
RSV – co to za wirus?
Późna jesień, zima i wczesna wiosna to okres, gdy takie objawy jak kaszel, katar czy ból gardła występują najczęściej. To również sezon największej aktywności wirusa RSV. Czym jest ten patogen? To syncytialny wirus oddechowy (respiratory syncytial virus). Namnaża się szczególnie w układzie oddechowym, powodując objawy o różnym nasileniu. Może doprowadzić nawet do zapalenia oskrzelików i płuc.
Według danych WHO ponad 60% ostrych infekcji dróg oddechowych u niemowląt i małych dzieci wywołuje właśnie wirus RSV. Maluchy stosunkowo często mogą wymagać pobytu w szpitalu. Chociaż organizm człowieka po chorobie nie nabywa odporności, kolejne zakażenia najczęściej przebiegają jednak znacznie łagodniej.
Jak można zarazić się RSV?
Droga kropelkowa i bezpośredni kontakt z zakażoną osobą – to dwa sposoby na zarażenie wirusem RSV. Patogen jest mocno zaraźliwy. Według badań jedna osoba może przenieść go na 3 inne, np. poprzez kichanie, kaszel, całowanie, korzystanie z tych samych sztućców czy naczyń. Do wystąpienia objawów u osoby zakażonej wystarczy zwykle kilka dni (średnio 4-6). Zaraża nie tylko osoba, która ma aktywne symptomy wirusa.
Co ważne, patogen może przetrwać kilka godzin np. na zabawkach, dłoniach, sztućcach, klamkach, blatach czy naczyniach. To właśnie dlatego tak ważne są działania profilaktyczne, takie jak częste mycie rąk, zasłanianie ust podczas kaszlu/kichania, wietrzenie, noszenie maseczki w miejscu publicznym czy regularna dezynfekcja i czyszczenie różnych powierzchni. Warto pamiętać o tym szczególnie w sezonie wzmożonych infekcji, by zmniejszyć ryzyko zachorowania – szczególnie jeśli w rodzinie są niemowlęta i małe dzieci.
Czy dorośli także mogą zarazić się wirusem RSV?
Zakażenie wirusem RSV może być szczególnie groźne u najmłodszych. Zwykle do pierwszej styczności z patogenem u dzieci dochodzi do 2. roku życia. To wcale nie oznacza, że organizm nabywa odporność – objawy związane z wirusem mogą wystąpić również u starszych dzieci, nastolatków i dorosłych.
Kolejna infekcja najczęściej ma znacznie łagodniejszy przebieg, przypomina zwykłe przeziębienie. Nieco inaczej sprawa może wyglądać jednak u osób starszych oraz tych z obniżoną odpornością (np. z powodu stosowanych leków czy innych chorób). Te grupy powinny szczególnie dbać o profilaktykę, by zmniejszyć ryzyko zachorowania.
Jakie objawy daje zakażenie wirusem RSV?
Wirus RSV atakuje układ oddechowy, a jego lekka postać wywołuje standardowe symptomy infekcji górnych dróg oddechowych. Wśród najczęstszych objawów zakażenia znajdują się:
• gorączka,
• kaszel, chrypka,
• katar,
• świszczący oddech,
• ból gardła,
• spadek apetytu,
• senność.
Pierwsze zakażenie wirusem RSV u niemowlęcia lub małego dziecka ma zwykle najsilniejszy przebieg, może wywołać nawet zapalenie płuc czy zapalenie oskrzelików. Szacuje się, że RSV to jedna z najczęstszych przyczyn hospitalizacji u najmłodszych.
Na groźny przebieg zakażenia są narażone szczególnie wcześniaki oraz dzieci z różnymi chorobami i schorzeniami (np. serca, płuc, deficytem odporności, zaburzeniami neurologicznymi). Wirus RSV częściej atakuje te maluchy, które przebywają w większych skupiskach – żłobkach, przedszkolach. Badania wykazują, że ok. 25-30% dzieci hospitalizowanych z powodu RSV to wcześniaki.
Jak wygląda leczenie zakażenia RSV u niemowląt i dzieci?
W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów – bez względu na wiek – najlepiej od razu skontaktować się z lekarzem. Na podstawie symptomów i odpowiednich badań (czasami zleca się np. posiew w kierunku wirusa RSV) lekarz stawia diagnozę. Może przepisać też konkretne leki.
Jeśli infekcja jest łagodna, zwykle wystarczą: pozostanie w domu, odpoczynek, regularne wietrzenie pomieszczeń, mocne nawadnianie, oczyszczanie nosa z kataru, stosowanie inhalacji i odpowiednich preparatów (np. przeciwgorączkowych). RSV to wirus, dlatego w tym przypadku nie wykorzystuje się antybiotyków. Lekarz może przepisać takie środki, jeśli organizm jest jednocześnie zaatakowany przez bakterie.
Pobyt w szpitalu może być konieczny, jeśli u dziecka występują:
• duszności, bezdech,
• wysiłek oddechowy,
• sinica,
• odwodnienie,
• trudności w karmieniu.
Obecnie nie stworzono jeszcze skutecznej szczepionki na RSV, jednak być może w przyszłości będzie dostępna.
Warto wiedzieć więcej z Apte-Med
W sezonie jesienno-zimowym organizm jest bardziej narażony na zachorowanie, np. to wywołane wirusem RSV. Zakażenie jest szczególnie groźne dla niemowląt, dzieci do 2. roku życia i seniorów. U wszystkich może powodować jednak nieprzyjemne symptomy. Jeśli szukasz rzetelnego źródła informacji na temat zdrowia w każdym wieku, na blogu Apte-Med znajdziesz ciekawe artykuły. Przejrzyj je, by wiedzieć więcej!
