Pierwszy rok życia dziecka to przełomowy czas, który przynosi wiele radości i równie dużo wyzwań. Stawić im czoła muszą zarówno rodzice, jak i niemowlak. Jednym z kluczowych momentów jest ząbkowanie. Dowiedz się więcej o tym trudnym, ale nieuniknionym etapie w życiu maluszka. Poznaj metody, które przyniosą ulgę od nieprzyjemnych objawów.
Kiedy rosną dzieciom pierwsze zęby?
Już noworodki mają wykształcony komplet zębów, jednak kryją się one wewnątrz dziąseł. Około 6. miesiąca życia rozpoczyna się proces ich wyrzynania. Moment tez może nastąpić nieco wcześniej lub później, jest to indywidualna kwestia u każdego malucha. Biorąc pod uwagę termin pojawienia się pierwszego mleczaka, wyróżniamy kilka grup ząbkowania:
-
przedwczesne – obejmuje uzębienie wrodzone i noworodkowe,
-
wczesne – zęby pojawiają się pomiędzy 2 a 4 miesiącem życia,
-
o czasie – rozpoczyna się w wieku 5 - 8 miesięcy,
-
opóźnione – jedynki stają się widoczne u 9 - 12-miesięcznego bobasa,
-
późne – mleczaki wyrzynają się po pierwszych urodzinach.
Tempo ząbkowania wiąże się z naturalnym rozwojem organizmu, a zależy głównie od uwarunkowań genetycznych, ale także czynników środowiskowych i paragenetycznych.
W jakiej kolejności rosną zęby mleczne?
Proces wyrzynania się mlecznych zębów zwykle przebiega podobnie u większości dzieci. Moment jego rozpoczęcia może być różny, ale zwykle mleczaki pojawiają się w konkretnej kolejności. Chronologiczne prezentuje się ona następująco:
-
jedynki dolne, potem górne (sieczne pierwsze),
-
dwójki (sieczne drugie): 8 - 16 miesiąc życia,
-
czwórki (trzonowce pierwsze): 10 - 19 miesiąc życia,
-
trójki (kły): 15 - 24 miesiąc życia,
-
piątki (trzonowce drugie): 21 - 36 miesiąc życia.
Jest to poglądowy szkielet czasowy. Rzeczywisty harmonogram ząbkowania może być inny. Zwykle najpierw wyrasta dolna para zębów reprezentująca dany rodzaj uzębienia, a dopiero później górna.
Po czym poznać, że dziecko ząbkuje?
Zbliżające się ząbkowanie często można rozpoznać, nawet zanim pierwszy ząb stanie się widoczny lub wyczuwalny. Najbardziej charakterystycznym przejawem jest drażliwość i płaczliwość niemowlaka. W związku z wyrzynaniem się mleczaków dziecko może odczuwać dyskomfort. Korona przeciska się przez otwór kostny, uciskając tkankę łączną i kostną. Dziąsło w tym miejscu często puchnie i zaczerwienia się. Może stać się wrażliwe na dotyk, swędzące lub bolesne.
Reakcją malucha często jest wkładanie paluszków i różnych przedmiotów do buzi oraz ssanie ich. Bywa też, że temperatura ciała się podwyższa. Poza brakiem apetytu i obfitym ślinieniem się niekiedy pojawiają się luźne stolce. Niektórzy rodzice mogą zaobserwować u swoich dzieci charakterystyczne chwytanie się za uszy. Ząbkowanie jest długotrwałym procesem, objawy mogą więc rozkładać się w czasie. U niektórych niemowląt wystąpią wszystkie dolegliwości, inne nie doświadczą żadnych.
Jak zmniejszyć ból dziąseł u ząbkującego malucha?
Ból towarzyszący ząbkowaniu nie jest nowym problemem. Dzięki wielopokoleniowym doświadczeniom znamy różne metody łagodzenia go. Tradycyjne i nowoczesne, mniej i bardziej skuteczne – każdy rodzic ma szereg możliwości. Dzieci są różne i nie na każde równie dobrze zadziała ta sama metoda. Oto kilka najpopularniejszych:
-
podaj maluchowi zimny gryzak, twarde warzywo (np. marchewkę) lub inny przedmiot, który bezpiecznie schłodzi bolące dziąsła. Niska temperatura zmniejsza dolegliwości i przynosi ulgę. Pamiętaj jednak, że okład nie może być zamrożony, ponieważ mógłby pogłębić problem. Wystarczy, że włożysz go na jakiś czas do lodówki,
-
pomasuj swędzące i bolesne dziąsła. Możesz użyć specjalnej nakładki z wypustkami lub czystego gazika. Sprawdzi się też Twój czysty, zwilżony wodą palec,
-
zastosuj żel na ząbkowanie. Masz do wyboru wiele produktów o różnym składzie i działaniu. Zawsze uważnie czytaj ulotkę i wskazania producenta i nigdy nie podawaj dawki większej niż zalecana,
-
sięgnij po syrop lub czopki przeciwbólowe, zawierające paracetamol lub ibuprofen. Jeśli dziecko ciężko przechodzi wyrzynanie się zębów, jest rozdrażnione i nie może spać, może to być najskuteczniejszy sposób, by mu pomóc.
Zanim sięgniesz po środki farmakologiczne, warto skonsultować się z lekarzem pediatrą. Niektóre objawy ząbkowania łatwo pomylić z rozwijającą się infekcją.
Kiedy należy udać się z dzieckiem do lekarza?
Ząbkowanie jest naturalnym procesem i w większości przypadków nie wymaga interwencji medycznej. Jeśli jednak objawy są bardzo nasilone, pojawiła się gorączka, która nie ustępuje, a dziecko gorzej pije lub je, nie wahaj się i skonsultuj sytuację z lekarzem. Wszelkie nietypowe symptomy, takie jak wysypka, biegunka, wymioty powinny wzbudzić czujność. Doświadczony pediatra sprawdzi stan zdrowia i doradzi, jak postępować w konkretnym przypadku. To także dobry moment, aby dowiedzieć się, jak prawidłowo dbać o zęby mleczne i jakie nawyki higieniczne wprowadzić.
Warto wiedzieć więcej z Apte-Med
Opieka nad małym dzieckiem to wyjątkowy czas, często jednak pełen niepokojów. To naturalne, że chcesz jak najlepiej zajmować się swoim dzieckiem i martwisz się o jego rozwój i bezpieczeństwo. Niepewność będzie mniejsza, gdy poszerzysz swoją wiedzę. W Apte-Med poruszamy najważniejsze kwestie dotyczące zdrowia. Poznaj ich jak najwięcej, a zyskasz świadomość, czego możesz się spodziewać w różnych sytuacjach.
