Statystyki pokazują, że choroba wieńcowa, inaczej zwana chorobą niedokrwienną serca, jest jednym z głównych powodów zgonów na całym świecie. Jej najczęstszą przyczyną jest miażdżyca. Konsekwencją choroby mogą być dusznica bolesna i zawał serca. Jakie są objawy choroby wieńcowej i jak przebiega leczenie? Sprawdź!
Co to jest choroba wieńcowa?
Spowodowana jest niedostatecznym ukrwieniem mięśnia sercowego na skutek zwężenia lub niedrożności naczyń wieńcowych, powstałej w wyniku miażdżycy i zgrubienia ścian naczyniowych bądź w wyniku zaburzeń regulacji krążenia wieńcowego. Istotą niedokrwiennej choroby serca jest dysproporcja między faktycznym – aktualnym w danej chwili lub w okresie – zapotrzebowaniem na tlen ze strony mięśnia sercowego a możliwością jego dostarczania. Warunkowane to jest różnymi czynnikami:
• stanem anatomicznym naczyń wieńcowych serca,
• warunkami i stopniem wymiany gazowej w narządzie oddechowym,
• możliwością transportu tlenu z miejsca pobrania do miejsca zapotrzebowania.
Ilość dostarczanego tlenu zależy też od ilości krwinek czerwonych i hemoglobiny, z którą tlen wiąże się na czas transportu. Dużą rolę odgrywa przy tym ciśnienie tętnicze w łożysku naczyniowym. To ono warunkuje niezbędną ilość przepływu krwi naczyniami włosowatymi poprzez tkankę mięśnia sercowego.
Jakie są przyczyny choroby wieńcowej serca?
Do najczęstszych przyczyn choroby wieńcowej serca zalicza się obecność czynników ryzyka takich jak między innymi:
• nadwaga i otyłość – każdy kilogram ponad miarę obciąża serce, bo musi ono pompować jeszcze więcej krwi, by pokryć zapotrzebowanie na tlen dużej ilości tkanki tłuszczowej; podnosi też ryzyko wzrostu ciśnienia,
• predyspozycje genetyczne,
• hiperlipidemia – zaburzenia gospodarki lipidowej i zbyt wysokie stężenie trójglicerydów; dotyczy to coraz młodszych osób,
• nadciśnienie tętnicze,
• zespół metaboliczny – wiąże się z dużym ryzykiem miażdżycy i cukrzycy typu 2,
• palenie tytoniu – zwiększa ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej lub zawału serca,
• siedzący tryb życia,
• niewłaściwa dieta – zbyt wysokie spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych,
• miażdżyca tętnic mózgowych lub obwodowych,
• nieprawidłowe funkcjonowanie lewej komory serca,
• wady anatomiczne naczyń wieńcowych,
• zakrzepica tętnicza.
Jakie objawy daje choroba wieńcowa?
Typowym objawem jest ból w klatce piersiowej związany z niedokrwieniem mięśnia sercowego. To uczucie:
• ucisku,
• pieczenia,
• dławienia,
• niepokoju.
Ból zlokalizowany jest najczęściej za mostkiem i może promieniować do kończyn górnych – zwłaszcza lewej, pleców, nadbrzusza, barków, szyi, żuchwy. Wywoływany jest najczęściej przez wysiłek fizyczny, stres, obfity posiłek czy wzrost ciśnienia tętniczego. U niektórych chorych niedokrwienie mięśnia sercowego może występować pod postacią dławicy piersiowej. Jej symptomy to: duszności, zaburzenia rytmu serca, silne osłabienie, omdlenie.
Jak wygląda diagnostyka choroby wieńcowej?
Najpierw lekarz przeprowadza z pacjentem wywiad. Następnie zleca wykonanie badań fizykalnych, m.in. elektrokardiograficznego testu wysiłkowego i w spoczynku. Za podstawową metodę diagnostyki choroby wieńcowej uznawana jest koronarografia. Umożliwia ona ocenę anatomii tętnic wieńcowych oraz lokalizację zwężeń, co pozwala na ustalenie sposobu leczenia, którym może być rewaskularyzacja, czyli poszerzenie i udrożnienie zwężonego naczynia krwionośnego (przezskórna bądź chirurgiczna) czy też farmakoterapia. U każdego chorego oznacza się m.in.:
• profil lipidowy,
• glikemię na czczo,
• morfologię,
• hormony tarczycy,
• stężenie kreatyniny.
Jeśli niemożliwe jest wykonanie echokardiografii, lekarz może zlecić rezonans magnetyczny serca.
Jak przebiega leczenie choroby wieńcowej?
Celem leczenia choroby wieńcowej jest poprawa jakości życia oraz poprawa rokowań. Zachęca się pacjentów między innymi do: zaprzestanie palenia, zmniejszenia masy ciała, stosowania diety śródziemnomorskiej, aktywności fizycznej.
Ważna jest również terapia chorób współistniejących – nadciśnienia tętniczego czy cukrzycy. W leczeniu choroby niedokrwiennej stosuje się również farmakoterapię, m.in. leki:
• obniżające stężenie cholesterolu, wykazujące działanie przeciwzapalne, przeciwzakrzepowe oraz wpływające na zmniejszenie stresu oksydacyjnego,
• zwalczające objawy dławicy piersiowej poprzez zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen bądź zwiększenie przepływu krwi do niedokrwionych regionów serca,
• powodujące rozszerzenie naczyń żylnych i zmniejszenie powrotu żylnego do serca w czasie rozkurczu,
• beta-adrenolityczne – zmniejszające zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen poprzez zwolnienie rytmu serca, zmniejszenie jego kurczliwości oraz obniżenie ciśnienia tętniczego,
• blokery wapnia – rozszerzające naczynia wieńcowe, zwiększające w ten sposób przepływ wieńcowy i podaż tlenu do mięśnia sercowego.
W celu poszerzenia światła tętnic wieńcowych lub udrożnienia zamkniętych tętnic stosuje się też zabiegi, np. koronaroplastyki balonowej oraz koronaroplastyki z implantacją stentów.
Warto wiedzieć więcej z Apte-Med
Od sprawnego działania układu krążenia zależy dotlenienie całego organizmu. Jak właściwie zadbać o swoje serce? Jakie obawy powinny Cię zaniepokoić? Kiedy zgłosić się do kardiologa? Na te i inne pytania odpowiadamy na naszym blogu, który jest cennym źródłem informacji, ale nie zastąpi porady lekarskiej.