Według specjalistów ADHD może występować nawet u 8% populacji dzieci w Polsce. Niestety tylko część z nich otrzymuje pomoc terapeutyczną, ponieważ część rodziców albo nie dostrzega problemu, albo go lekceważy. Tymczasem nieleczony zespół nadpobudliwości psychoruchowej może powodować szereg trudności w codziennym funkcjonowaniu i to również w życiu dorosłym. Sprawdź, jak objawia się ADHD, jakie są jego przyczyny oraz metody leczenia.
Czym jest zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD)?
ADHD to skrót od angielskiego terminu attention deficit hyperactivity disorder, który w języku polskim tłumaczymy jako zespół nadpobudliwości psychoruchowej. Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 prowadzonej przez WHO jest to zaburzenie neurorozwojowe lub inaczej hiperkinetyczne, które powoduje następujące problemy w zakresie tzw. funkcji wykonawczych:
• deficyty uwagi,
• hiperaktywność,
• impulsywność,
• nadpobudliwość ruchową.
Objawy ADHD ujawniają się zazwyczaj u dzieci w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym, czyli mniej więcej między 5. a 10, rokiem życia. Powszechnie uważa się także, że problem dotyczy częściej chłopców niż dziewczynek.
Co ważne, pomimo że ADHD to zaburzenie typowe dla wieku dziecięcego, jego pewne symptomy mogą utrzymać się również po okresie dojrzewania. Według różnych danych z problemem boryka się bowiem nawet połowa dorosłych osób, które miały w dzieciństwie stwierdzony zespół nadpobudliwości psychoruchowej.
Jakie mogą być przyczyny ADHD?
Dokładne przyczyny ADHD nie zostały do tej pory rozpoznane. Badaczom udało się jedynie wskazać pewne czynniki, które mogą wywołać to zaburzenie. Należą do nich między innymi:
• uwarunkowania genetyczne – są one odpowiedzialne za nawet 75% przypadków,
• problemy występujące w okresie ciąży i porodu – np. mała waga urodzeniowa, niedotlenienie podczas narodzin, przyjmowanie przez matkę w czasie ciąży substancji psychoaktywnych lub alkoholu,
• uszkodzenia centralnego ośrodka nerwowego.
Warto podkreślić, że do rozwinięcia się zespołu nadpobudliwości psychoruchowej na pewno nie przyczyniają się błędy wychowawcze rodziców. Mogą one jedynie pogłębić problem, czyli nasilać jego objawy.
Jakie są typowe objawy ADHD?
Wyróżnia się trzy grupy symptomów mogących świadczyć o ADHD:
• nadruchliwość – u dzieci objawia się ogólnie dużą aktywnością ruchową np. nieustannym wierceniem w ławce szkolnej lub podczas posiłku, czy też ciągłą ochotą do zabawy; u dorosłych natomiast może się to przejawiać np. uczuciem niepokoju podczas dłuższego przebywania w jednym miejscu,
• problemy z koncentracją i skupieniem uwagi – przejawia się to pobieżnym myśleniem, trudnościami z zapamiętywaniem różnych rzeczy, rozkojarzeniem, czy też roztargnieniem, co skutkuje problemami z nauką lub pracą, gubieniem przedmiotów, czy też zapominaniem o zaplanowanych zadaniach i spotkaniach,
• impulsywność – zarówno u dzieci, jak i dorosłych objawia się to m.in. częstymi wybuchami złości, ekspresyjnym wyrażaniem swoich uczuć, przerywaniem wypowiedzi rozmówcy, niecierpliwością itp.
Co ważne, wymienione wyżej symptomy nie zawsze występują jednocześnie i często zmieniają się wraz z wiekiem.
Jak wygląda leczenie ADHD u dzieci i dorosłych?
Podstawą rozpoczęcia terapii ADHD jest prawidłowa diagnoza problemu. Jest ona niezwykle ważna, ponieważ nadpobudliwość psychoruchową można pomylić zarówno z innym zaburzeniem, jak i po prostu z nadmierną aktywnością, która jednak mieści się w normie rozwojowej.
Rozpoznaniem ADHD zajmuje się psycholog i psychiatra. W przypadku dzieci odbywa się to na podstawie wywiadu z rodzicami i nauczycielami oraz różnych testów psychologicznych.
Samo leczenie ADHD może opierać się na:
• psychoterapii – w ramach zajęć indywidualnych i grupowych, a także terapii rodzinnej,
• farmakologii – m.in. przy pomocy leków hamujących wydzielanie dopaminy.
Metodę terapeutyczną zawsze dopasowuje się indywidualnie do pacjenta w zależności od jego wieku i rodzaju objawów. Tym bardziej że przy ADHD dość często występują także inne problemy, m.in. dysleksja lub dysgrafia, a nawet zaburzenia lękowe.
Do czego może prowadzić nieleczone ADHD?
Nieleczone ADHD może być źródłem wielu problemów w codziennym życiu. U dzieci powoduje przede wszystkim duże trudności w nauce, co w konsekwencji może prowadzić nawet do przedwczesnego zakończenia edukacji. Poza tym ze względu na niskie oceny u dziecka może się wykształcić niskie poczucie własnej wartości i związane z tym różne zaburzenia emocjonalne. Niestety dzieci z ADHD często też mają problemy w kontaktach z rówieśnikami, a w okresie dojrzewania tendencje do niebezpiecznych zachowań np. sięgania po używki.
W dorosłym życiu zespół nadpobudliwości psychoruchowej może natomiast powodować zarówno problemy zawodowe, jak i osobiste. Osoby z tym syndromem często bowiem nie potrafią utrzymać się dłużej w jednym miejscu pracy, a także nawiązywać trwałych relacji partnerskich.
Warto wiedzieć więcej z Apte-Med
Na blogu Apte-Med staramy się poruszać różne tematy z zakresu zdrowia, ponieważ taka wiedza pomaga w jego profilaktyce. Niniejszy artykuł być może skłoni Cię do zastanowienia, czy przypadkiem Twoje dziecko nie cierpi na ADHD lub Ty sam nie masz objawów mogących świadczyć o tym zaburzeniu. Jeśli masz takie podejrzenia, koniecznie skonsultuj się ze specjalistą. Syndrom nadpobudliwości psychoruchowej można bowiem skutecznie leczyć i to zarówno u dzieci, jak i dorosłych.
